Verplegen in het ziekenhuis

Het ziekenhuis! Dé plek waar het beroep van verpleegkundige begon.

Bekijk dit dossier

Home

Bekijk dit dossier

Verplegen in het ziekenhuis

Waar verplegen we de patiënt. Thuis of in het ziekenhuis? Tegenwoordig worden patiënten - onder andere uit kostenoverwegingen - eerder naar huis gestuurd dan 25 jaar geleden. Verpleegkundigen krijgen daarom steeds meer alleen met de ernstige ziektegevallen te maken. Hoe was dat in de 19e en de 20e eeuw? Hoe zagen ziekenhuizen er uit? Bestonden verpleegkundigen al en wat deden ze toen? Lees hier alles over de geschiedenis en de historie van het ziekenhuis.

1830 - 1880

Verplegen deed je thuis

Tot 1880 liet iedereen die het kon betalen zich thuis verplegen. Dit gebeurde vaak door naaste familieleden of religieuzen. Gasthuizen vingen de zieken op die niemand hadden om op terug te vallen. Pas in de tweede helft van de 19e eeuw ontstonden de voorlopers van de hedendaagse ziekenhuizen. In die tijd was nog weinig bekend over oorzaken van ziektes en over effectieve behandelingen. Het belang van handen wassen, de basis voor een goede hygiëne, was nog maar net ontdekt. De meeste medicijnen die artsen nu voorschrijven, bestonden nog niet en de röntgenfoto moest nog uitgevonden worden. Ongeschoolde zaalmeiden en zaalknechten werkten in de ziekenzalen en er waren nog geen verpleegkundigen.

<
>

Geglazuurde terra-cotta po

<
>

Zaalmeiden en -knechten

Het gasthuis was geen fijne plek om heen te gaan. Niet voor patiënten en niet voor verzorgenden. Zaalmeiden en -knechten kwamen vaak uit arme gezinnen, waren ongeschoold en moesten de kost verdienen. Sommigen namen het niet zo nauw met de regels. Er zijn verhalen bekend van meiden en knechten die zich tegoed deden aan eten dat voor patiënten was bestemd. De donkere gangen van de gasthuizen zouden regelmatig getuige zijn geweest van al dan niet gewenste intimiteiten. Onder andere gegoede dames als Anna Reynvaan brachten in de tweede helft van de 19e eeuw verandering in deze wantoestanden. Op die manier begonnen ze met de professionalisering van de verpleging.

<
>

Inhalatie-apparaat

Deze inhalator of pulverisator bestaat uit een koperen ketel waarin water door een spiritusbrandertje verhit wordt tot stoom. Door een horizontaal buisje geleid, zorgt de stoom voor onderdruk boven een verticaal buisje waardoor een geneesmiddel wordt aangezogen. Stoom en geneesmiddel worden samen als mengsel door ...

... een glazen mondstuk geblazen waar het door de patiënt kan worden ingeademd. Als geneesmiddel werden kruiden gebruikt die een heilzame werking hadden bij aandoeningen van de luchtwegen.


Titel
  • Inhalatie-apparaat van koper met glazen trechterstuk

Periode
  • Van 1850 tot 1940

Materiaal
  • Geel koper





<
>

Koperen kruik

<
>

Religieuze verpleging

Religieuzen hadden van oudsher een belangrijk aandeel in verpleging en verzorging. De geleerden zijn het echter niet eens wie begon met de professionalisering van de verpleging. Was de oprichting van het eerste – protestantse - diaconessenziekenhuis in Utrecht in 1844 de voornaamste mijlpaal? Was de organisatie van de katholieke Zusters van Liefde in Amsterdam uit 1837 niet net zo belangrijk? Of de opleiding voor lekenverpleegsters - pleegzusters - die De Vereeniging voor Ziekenverpleging sinds 1843 organiseerde? Hoe stond het met joodse ziekenhuizen? In elk geval kreeg de zorg voor het zielenheil van de patiënten bij de religieuzen meer aandacht dan het lichaam. Het hiernamaals was belangrijker dan het aardse bestaan.

<
>

Home

Welkom op de website van het Florence Nightingale Instituut. Hier vind je allerlei themadossiers over de geschiedenis van de verpleging en verzorging. Ontdek hoe het vak zich door de jaren heen ontwikkeld heeft. Maak kennis met belangrijke vrouwen uit het vak. En deel deze informatie met anderen.

Canon

Bekijk hier de tijdlijn van de geschiedenis van de verpleging en verzorging, van 1800 tot nu

Bekijk dit dossier

Opdrachten voor het onderwijs

Speciaal voor MBO- en HBO studenten: ruim 20 educatieve opdrachten over de geschiedenis van de zorg

Bekijk dit dossier

Pop-up expo

Een unieke pop-up expositie van jouw geschiedenis op eigen locatie? Dat kan!

Bekijk dit dossier

De GGZ

Van verplegen naar begeleiden. Zo begon het werken in de GGZ. Bekijk deze boeiende ontwikkeling hier.

Bekijk dit dossier

<
>

Verplegen in het ziekenhuis

Het ziekenhuis! Dé plek waar het beroep van verpleegkundige begon.

Bekijk dit dossier

Verplegen in de thuiszorg

Verzorgen en verplegen aan huis, zo begon dat

Bekijk dit dossier

Beantwoord deze vraag en ontdek welke themadossiers voor jou interessant zijn.

De voor jou geselecteerde dossiers verschijnen naast elkaar. Je kunt via het pijltje in de rode balk aan de zijkant van het dossier verder klikken.

Verberg Ontdek wat deze site jou te bieden heeft