Nannie Blogt

Onze directeur drs. Nannie Wiegman blogt regelmatig. Ze kijkt met een scherpe blik naar actuele ontwikkelingen en linkt ze aan de historie van ons vak.

Bekijk dit dossier

Actueel

Op zoek naar het laatste nieuws, ons meest recente blog of de rubriek Toen en Nu? Je vindt het hier.

Bekijk dit dossier

Nannie Blogt

Onze directeur drs. Nannie Wiegman, historicus en verpleegkundige van huis uit, blogt regelmatig. Dit gebeurt meestal naar aanleiding van actuele ontwikkelingen die zij in haar blog becommentarieert en in historisch perspectief plaatst.

2017

Nannie Wiegman

Directeur Florence Nightingale Instituut

Tranen bij Florence

Nannie's blog - mei 2017
Wat heb je aan Dag van de Verpleging? Elk jaar maken we er op 12 mei weer een feestje van. Het is immers de Dag van de Verpleging, waarop we vieren dat Florence Nightingale in 1820 het levenslicht zag. Op de een of andere manier blijft ze ons fascineren. Mij in ieder geval wel...

Verplegen is een kunst

Florence was een 19e eeuwse vrouw, slim, eigenzinnig, vasthoudend en menslievend. Met haar talenten heeft ze de zorg als beroep op de kaart gezet. Verplegen en verzorgen was voor haar geen liefdadigheid, maar een vak, een kunst, die je je moest eigen maken door goed te oefenen en door een opleiding.

De Dag van de Verpleging

Vanaf 1964 eren we in Nederland en daarbuiten daarom Florence op 12 mei met de Internationale Dag van de Verpleging. Maar wat heb je eigenlijk aan die dag? Sommigen vinden het een onzinnig eerbewijs, anderen zien er de waarde van in. Ik ook en wel hierom. 

Florence Nightingale Museum

Een paar jaar geleden was ik toevallig op 12 mei in Londen. Ik moest natuurlijk juist op die dag naar het Florence Nightingale Museum. Dat ligt immers naast het St. Thomas Hospital, het beroemde ziekenhuis waar Florence in 1861 de eerste opleiding voor verpleegsters startte. Een ‘must’ voor mij als historica.

Het beeld van Florence

Aangekomen bij het museum was het een drukte van belang met hordes vrouwen. Ze stonden in een lange rij te wachten voor, ja, voor wat eigenlijk? Het duurde even voordat ik in de gaten had dat dit collega’s waren, verpleegkundigen en verzorgenden uit alle wereldcontinenten, die op de foto wilden met het standbeeld van Florence Nightingale. Dat ging me in eerste instantie wat te ver. Om nu met een beeld van Florence op de foto te gaan en daar een uur voor te wachten.

Trots op ons mooie vak

Maar het lange wachten was het meer dan waard. Toen ik eenmaal mijn arm om het beeld van Florence sloeg, stroomden de tranen over mijn wangen. Dat gevoel, om even die vrouw vast te houden, - al was het maar van steen - dat maakte me zo trots op ons mooie vak. Ik koester de foto met mij en Florence en voor mij kan 12 mei niet meer stuk. En wat betekent 12 mei voor jou?

 

<
>

Florence Nightingale (1820-1910)

Bekijk dit dossier

Dag van de Verpleging

Op 12 mei viert Nederland de Dag van de Verpleging. Een dag die van belang is en blijft.

Bekijk dit dossier

2016

Nannie Wiegman

Directeur Florence Nightingale Instituut

Een Londense kraamkamer

Nannie's blog - september 2016
Hoe kraamzorg in Nederland geregeld is, weten we wel. Vaak waarderen we het werk van de kraamverzorgende pas als ze over de vloer is. Met het afnemen van de thuisbevalling zal ook de taak van de kraamverzorgende veranderen. Opletten dus!

De nurse-midwife

Je bent zo gewend aan de kraamzorg in Nederland, dat je bijna zou vergeten hoe die zorg voor moeder en baby elders is geregeld. Welnu, toen ik onlangs op bezoek was op een kraamafdeling in een Londens ziekenhuis, was mijn nieuwsgierigheid gauw gewekt. Duidelijk was in ieder geval dat verlossing via de keizersnee daar al aardig ingeburgerd is. Zo’n ingreep doen we in Nederland alleen als het echt noodzakelijk is voor moeder en kind. Op de kraamafdeling heeft niet de ‘gewone’ verpleegkundige, maar de nurse-midwife het voor het zeggen. Ze houdt moeder en baby nauwlettend in de gaten en ik moet zeggen dat ik onder de indruk was van de competenties van deze verpleegkundigen. Ze is verloskundige en verpleegkundige tegelijk, een combinatie die wij in Nederland niet kennen. Verpleegkunde en verloskunde hebben hier geen enkel raakvlak, en historisch ook nooit gehad. Interessant toch hoe de verpleegkunde en de bevallingscultuur in andere landen zich zo verschillend heeft ontwikkeld.

 

Unieke thuisbevalling 

Ik was ook wel benieuwd hoe dat nu verder gaat met de zorg voor moeder en baby zodra ze het ziekenhuis hebben verlaten. Wie neemt dan die zorg over? Toen ik dit aan een dienstdoende nurse-midwife vroeg, raakten we al snel aan de praat over de unieke thuisbevalling die zo kenmerkend is voor de Nederlandse situatie. Natuurlijk is bevallen thuis in Engeland ook mogelijk, maar wat vooral het verschil maakt met Nederland is de rol van de kraamverzorgende in dat proces. Die professional is toch wel heel kenmerkend voor de Nederlandse thuisbevalling. In Engeland moet de moeder bij thuiskomst die hulp zelf regelen, meestal huurt zij daarvoor een doula in. Dat is een hulpverlener die in Nederland inmiddels ook ingeburgerd raakt. Ik moet toegeven dat ik dat begrip even moest opzoeken, maar een doula is dus een zwangerschaps- en bevallingscoach, geen verpleegkundige of verloskundige en zeker geen kraamverzorgende. De kraamverzorgende, zoals wij die kennen, is in Engeland dus onbekend. Wel komt na de bevalling de community-midwife thuis langs voor medische controles.

 

Let op de kraamverzorgende 

Mijn bezoekje aan Londen maakte mij weer eens duidelijk hoe relevant de rol van de kraamverzorgende is. Veel ouders realiseren zich dat pas als ze er zelf mee te maken krijgen. Zonder deze professionals, die al sinds 1926 officieel worden opgeleid, had de thuisbevalling in Nederland het nooit zo lang uitgehouden. Maar let op, deze bijzondere beroepsgroep staat onder druk, nu ook het percentage thuisbevallingen razendsnel afneemt. Hoe moet het verder met deze verzorgende niveau 3 als de thuisbevalling verdwijnt? Misschien moet ze wel anders opgeleid worden, vanuit andere perspectieven en met andere competenties. Laten we vooral niet te lang wachten om die naderende problematiek onder ogen te zien. Let op de kraamverzorgende!

<
>

Nannie Wiegman

Directeur Florence Nightingale Instituut

Mijn eerste verpleeghuis

Nannie's blog - juli 2016
De vakanties komen eraan en wat hebben we er weer zin in, even een paar weken ertussen uit. Weg van het werk, weg van de drukte en lekker even bijkomen. Voor de verpleeghuizen is zo’n vakantieperiode natuurlijk een drama.

De eigen vertrouwde mensen weg, tijdelijke uitzend- en vakantiekrachten ervoor in de plaats. Ik was ooit zo’n tijdelijke kracht. Net 15 geworden en op zoek naar een vakantiebaantje mocht ik komen werken in een particulier verpleeghuis aan de Koninginneweg in Hilversum. Dat was overigens niet mijn eerste keus. Als jonge gymnasiaste wilde je natuurlijk wel je eerste vakantiebaantje op stand, bijvoorbeeld hulpje in de boekhandel of assistente van een directeur of desnoods ergens op een administratie. Toen ik mijn medescholieren dan ook vertelde van het verpleeghuis waren de fnuikende opmerkingen niet van de lucht. Het zorgde er in ieder geval voor dat ik met weinig animo op mijn eerste werkdag richting de Koninginneweg fietste.

Zo’n grote villa

De eerste kennismaking met het verpleeghuis was eigenlijk wel oké. Het was zo’n 19e eeuwse grote villa in een rustige buitenwijk met veel bomen en groene grasperkjes. Wie wil daar nu niet oud worden, dat zou zo maar je eerste gedachte kunnen zijn bij het zien van zo’n mooi pand. Binnen de muren van dit particuliere verpleeghuis zag het er heel anders uit. De benedenverdieping was ingericht als kantoor, keuken en garderobe. Na me gemeld te hebben, kreeg ik een soort wit schort overhandigd en werd ik naar de eerste verdieping gestuurd. Hier waren 2 zalen, een mannen- en een vrouwenzaal met ieder 6 bedden. Wat zich op die zalen afspeelde, staat me niet meer precies bij, maar ik weet wel dat ik naar de mannenzaal gestuurd werd en daar 6 mannen moest gaan wassen. Ik had nog nooit een blote man gezien.

In shock

Zonder enige instructie, zo groen als gras en zonder enige ervaring begon hiermee mijn carrière in de zorg. Ik was in shock. Het ene onvoorstelbare drama na het andere speelde zich af. Ik was er inmiddels achter gekomen dat de 12 ouderen in een vergevorderd stadium van dementie verkeerden. Als 15-jarige is dat een vrij heftige confrontatie, kan ik je verzekeren. Dementiecoaches, tovertafels en wandeltuinen waren er nog niet. Wat me als ergste is bijgebleven, is de constatering dat de 12 ouderen nooit naar buiten konden. Van de lommerrijke tuin konden zij in ieder geval niet genieten. De mooi gebeeldhouwde houten trap was namelijk nogal hoog en stijl en menige oudere was er al vanaf gevallen. De 6 weken die ik in deze particuliere instelling heb gewerkt, waren een hel, maar hebben me ook het licht doen zien. Ik merkte dat ik goed was in zorg verlenen en dat ik iets kon betekenen voor deze kwetsbare ouderen. De keuze voor de verpleging een paar jaar later was dan ook niet zo vreemd, al vonden opnieuw mijn medescholieren en leraren het maar raar dat ik met een gymnasiumdiploma op zak niet voor de universiteit koos.

Verdrietig en machteloos

De afgelopen weken is er veel rumoer om de kwaliteit van de ouderenzorg. Kamerdebatten, inspectierapporten, ingezonden brieven van BN-ers drukken ons met de neus op de feiten. Het gaat niet overal goed, soms gaat het zelfs uitgesproken slecht. En het rapport van de IGZ gaat nog maar over 150 verpleeghuizen, hoe zit het met de rest? Hoe moeten de duizenden verzorgenden zich voelen te midden van al dit geweld? En vooral, hoe zit het met de particuliere huizen, die er inmiddels ook weer volop zijn? Gaat het daar wel goed? Ik voel me uitermate verdrietig en machteloos. Laten we alsjeblieft met elkaar de schouders eronder zetten en het probleem in samenhang en met respect aanpakken. 

<
>

Nannie Wiegman

Directeur Florence Nightingale Instituut

Een duivels dilemma

Nannie's blog - juni 2016
Wat kan een mens zichzelf toch in de nesten werken! Ik dacht dat ik mijn lezing voor het 1e Nightingale Symposium klaar had. Maar niets is minder waar. Alles moet op de schop vanwege een rommelig stencil uit 1977. Of zal ik het negeren? Wat een dilemma!

Een open deur

Het Nightingale Symposium gaat over de vraag of de wijkverpleging terug is. Dat lijkt een open deur, maar is het niet. De aandacht voor de wijkverpleegkundige is op dit moment enorm. Er zijn ambassadeurstrajecten, fors gesubsidieerd, nieuwe opleidingen, een net opgericht Nederlands Wijkverpleegkundig Genootschap en wat al niet meer. Alle problemen lijken we op te kunnen lossen met inzet van de nieuwe wijkzuster. Financieel lijkt ze een uitkomst, vooral voor politici, want wijkverpleging is nu eenmaal goedkoper dan het ziekenhuis. Sociaal gaat ze ook de boel fatsoeneren, tot groot genoegen van de gemeentes, die dankzij de Wet WMO met hun handen in het haar zitten als het gaat om het distribueren van zorg. En ze mag nu ook weer indiceren, ook heel handig om orde in de chaos te scheppen. Maatschappelijk gezien lijkt deze nieuwe wijkverpleegkundige dus dé oplossing voor alle problemen.

Waar zijn ze? 

Door de grote vraag naar wijkverpleegkundigen zitten we meteen in de problemen. Ze zijn er namelijk niet meer! Althans, de wijkverpleegkundigen die de laatste jaren van de opleidingen kwamen, zijn niet opgeleid voor deze diversiteit aan taken. En dus is er een groot tekort. In ijltempo worden extra opleidingen en bijscholingen georganiseerd. Ook de markt ziet dollartekens en dure particuliere opleidingen schieten als paddenstoelen uit de grond. Ook gelikte pr-campagnes om aan te tonen hoe leuk de wijkverpleging is, zijn al gaande. En nog signaleert V&VN voor komend jaar een tekort van zo’n 1.000 wijkverpleegkundigen. Maar wie stelt eigenlijk de vraag hoe het zover heeft kunnen komen? Waarom is er eigenlijk een tekort aan een type wijkverpleegkundige, dat al sinds 1895 uitstekend heeft gefunctioneerd in de Nederlandse gezondheidzorg? Ja, eigenlijk een onmisbare en doorslaggevende rol heeft gespeeld in de bloei van diezelfde gezondheidszorg? Daar gaat het 1e Nightingale Symposium precies over!

Een stencil uit 1977 

Tijdens het voorbereiden van mijn lezing over hoe de wijkverpleegkundige zich vanaf 1895 heeft ontwikkeld tot een steunpilaar van de gezondheidszorg, stuitte ik per ongeluk op een stencil uit 1977. Dat kun je soms zo hebben, dat je er niet naar op zoek bent, maar dat het ineens uit de kast rolt. In dit geval uit de kast van het documentatiecentrum van het Florence Nightingale Instituut. Het stencil, getiteld ‘Verslag van de Landelijke Studiedag Wijkverpleging’, is slecht te lezen, want de letters zijn inmiddels bijna vergaan. Met enig tuurwerk kon ik me er doorheen worstelen. Twintig pagina’s verslag van zomaar een bijeenkomst van 325 wijkverpleegsters (zo heetten ze toen nog) die het water aan de lippen stond. Het verslag is een sublieme bron van informatie over hoe de wijkverpleging al 40 jaar geleden langzaam ten onder ging aan bureaucratie, bezuinigingen en politiek geharrewar. Het is één grote aanklacht tegen het verval van de wijkverpleging. Het meest schrijnend is misschien wel het gebrek aan zelfvertrouwen bij de aanwezige wijkverpleegkundigen. Ze geven in het verslag aan dat ze totaal de weg kwijt zijn en zich volledig in de steek gelaten voelen. Maar wat moet ik nu met dit aangrijpende verslag terwijl mijn lezing al klaar ligt? Ik weet het, ik ga het prominent verwerken. Dat wordt nachtwerk!

<
>

Actueel

In dit actuele themadossier vind je altijd het laatste nieuws, het meest recente blog van onze directeur Nannie Wiegman en onze bijdragen in de media, zoals de rubriek Toen en Nu voor het vakblad Nursing. Maar ook onze nieuwste themadossiers.

Expositie in Bernhoven

Verpleegkundig leiderschap is hot. Ziekenhuis Bernhoven heeft vanaf 12 mei een eigen Verpleegkundige Adviesraad. Om dit moment te markeren gebruikte men de pop-up expositie van het FNI, die rondom het thema leiderschap werd ingericht. Met Hanneke Peters, voorzitter van de nieuwe VAR, als gastconservator. 

<
>

Florence, gefeliciteerd!

<
>

Nannie Wiegman

Directeur Florence Nightingale Instituut

Tranen bij Florence

Nannie's blog - mei 2017
Wat heb je aan Dag van de Verpleging? Elk jaar maken we er op 12 mei weer een feestje van. Het is immers de Dag van de Verpleging, waarop we vieren dat Florence Nightingale in 1820 het levenslicht zag. Op de een of andere manier blijft ze ons fascineren. Mij in ieder geval wel...

Verplegen is een kunst

Florence was een 19e eeuwse vrouw, slim, eigenzinnig, vasthoudend en menslievend. Met haar talenten heeft ze de zorg als beroep op de kaart gezet. Verplegen en verzorgen was voor haar geen liefdadigheid, maar een vak, een kunst, die je je moest eigen maken door goed te oefenen en door een opleiding.

De Dag van de Verpleging

Vanaf 1964 eren we in Nederland en daarbuiten daarom Florence op 12 mei met de Internationale Dag van de Verpleging. Maar wat heb je eigenlijk aan die dag? Sommigen vinden het een onzinnig eerbewijs, anderen zien er de waarde van in. Ik ook en wel hierom. 

Florence Nightingale Museum

Een paar jaar geleden was ik toevallig op 12 mei in Londen. Ik moest natuurlijk juist op die dag naar het Florence Nightingale Museum. Dat ligt immers naast het St. Thomas Hospital, het beroemde ziekenhuis waar Florence in 1861 de eerste opleiding voor verpleegsters startte. Een ‘must’ voor mij als historica.

Het beeld van Florence

Aangekomen bij het museum was het een drukte van belang met hordes vrouwen. Ze stonden in een lange rij te wachten voor, ja, voor wat eigenlijk? Het duurde even voordat ik in de gaten had dat dit collega’s waren, verpleegkundigen en verzorgenden uit alle wereldcontinenten, die op de foto wilden met het standbeeld van Florence Nightingale. Dat ging me in eerste instantie wat te ver. Om nu met een beeld van Florence op de foto te gaan en daar een uur voor te wachten.

Trots op ons mooie vak

Maar het lange wachten was het meer dan waard. Toen ik eenmaal mijn arm om het beeld van Florence sloeg, stroomden de tranen over mijn wangen. Dat gevoel, om even die vrouw vast te houden, - al was het maar van steen - dat maakte me zo trots op ons mooie vak. Ik koester de foto met mij en Florence en voor mij kan 12 mei niet meer stuk. En wat betekent 12 mei voor jou?

 

<
>

Verplegen in oorlog

Toen en Nu - mei 2017  
Het Nederlandse Rode Kruis bestaat 150 jaar. Tijd voor een gedenkboek met veel aandacht voor verpleegkundigen. Ook Janny Folmer koos ervoor om in 1916 te gaan werken in een oorlogssituatie.

 

Lees het volledige artikel

<
>

Nightingale Symposium

Schrijf je nu in voor het 2e Nightingale Symposium op 30 juni 2017.

Bekijk dit dossier

Agenda

Het Florence Nightingale Instituut brengt in kaart welke interessante congressen of bijeenkomsten er nationaal en internationaal zijn op het gebied van de geschiedenis van de verpleging. Voor aanvullingen en suggesties houden wij ons van harte aanbevolen.

Agenda 2017 ...

 

 

20 mei - 31 mei 2017

 

27 mei - 1 juni 2017

 

28 juni - 2017

 

30 juni 2017

 

7 - 10 september 2017


6 oktober 2017

 

<
>
Einde dossier

Beantwoord deze vraag en ontdek welke themadossiers voor jou interessant zijn.

De voor jou geselecteerde dossiers verschijnen naast elkaar. Je kunt via het pijltje in de rode balk aan de zijkant van het dossier verder klikken.

Verberg Ontdek wat deze site jou te bieden heeft